08/0/2018

KÁROLY KÓS’UN KADRAJINDAN İSTANBUL

 

Macar mimarisinin önde gelen isimlerinden Károly Kós’un, yüzyıl öncesi İstanbul’unda çektiği fotoğraflardan oluşan “İstanbul 100” sergisi açıldı.

İUlusal tarz ve biçimlere verdiği değerle tanınan ünlü Macar mimar Károly Kós’un, 100 yıl önce İstanbul’da çektiği fotoğraflardan oluşan “İstanbul 100” başlıklı fotoğraf sergisi, Yeni Camii Hünkar Kasrı’nda açıldı. Macaristan Kültür Merkezi, İstanbul Ticaret Odası ve İstanbul’un Tarihi Alanları Alan Başkanlığı’nca düzenlenen sergide, Károly Kós’un İstanbul’da kaldığı dönemde çektiği fotoğraflar, yaptığı çalışmalar, yazışmalar ve genel olarak tasarımları yeralıyor. Hazırladığı şehir planlarında ve tasarladığı mimari yapılarda mutlaka yöreye özgü özelliklere, ulusal gelenek ve değerlere saygı gösteren ünlü mimar, Osmanlı-Macar dostluğunu pekiştirmek maksadıyla Macar hükümeti kararıyla 1916'da kurulan İstanbul-Macar Bilimleri Enstitüsü’nde çalışmak için 100 yıl önce İstanbul’a gelir. Askere gönderilmeyi beklediği sırada Osmanlı-Bizans mimarisini inceleme göreviyle İstanbul'a gelen mimar çalışmalarını, Bizans kiliseleri ve Türk camileri, mezarlıklar-türbeler ve Constantinapolis-İstanbul mimarisi olmak üzere üç gruba ayırır. Bu dönemde ünlü mimar, tarihsel süreç içinde İstanbul’un sosyolojik ve mimari gelişimini araştırır, şehri sokak sokak inceler ve şehrin haritasını çıkarır. Şehir planlaması, gelecekte İstanbul'un sosyo-ekonomik gelişimine bağlı olarak şehrin ihtiyaçları, imar mevzuatında alınması gereken önlemler gibi konularda ciddi araştırmalar yapan Kós, çalışmalarını “İstanbul: Şehir tarihi ve mimarisi” ve “Bizans’tan Osmanlı’ya İstanbul Mimarisinin Doğu Kökeni” başlıklı kitaplarında toplar. Károly Kós “İstanbul: Şehir tarihi ve mimarisi” kitabında şehirden büyük bir hayranlıkla sözeder;

 

''İstanbul dünyanın en güzel şehridir ve iki muhteşem kültürün de merkezi. İstanbul'u elinde tutanın, ona sahip olanın Tanrı’nın ve de insanların huzurunda önemli bir sorumluluğu üstlenmesi gerekir.Bu sorumluluk bu şehrin kendisidir.Bu şehre sahip olanın onu yoketmeye hakkı olmadığını , binbeşyüzyılda , iki değişik ulusun kültürünün yarattığı bu şehri bozma hakkı bulunmadığını bilmesi gerekir.Eskisinin yerine, onun yerini alabilecek bir kültürü yaratabilecek yetenekte olsa dahi buna hakkı yoktur yine de. Zor bir görevdir bu ve ağır bir yüktür aynı zamanda. Fakat İstanbul'un mülkiyetini elinde bulundurmak bu bedele değer.''

 

Károly Kós’un kadrajından İstanbul’un yüzyıllık değişimini görmek isteyenler için sergi, 6 Haziran 2017 tarihine kadar Yeni Camii Hünkar Kasrı’nda ziyaret edilebilir.